Wat is een CO₂‑footprint? De betekenis voor bedrijven uitgelegd.

Een CO₂‑voetafdruk geeft de totale hoeveelheid broeikasgassen aan die een persoon, product, organisatie of evenement uitstoot. Deze uitstoot wordt uitgedrukt (omgerekend) in CO₂‑equivalenten. Voor bedrijven geeft de CO₂‑footprint inzicht in de milieu-impact van alle bedrijfsactiviteiten, van energieverbruik tot transport en ingekochte grondstoffen.

Wat is de betekenis van een carbon footprint of koolstofvoetafdruk?

In de praktijk worden de termen carbon footprint, koolstofvoetafdruk, CO₂‑voetafdruk en CO₂‑footprint volledig uitwisselbaar gebruikt. Belangrijk om te weten is dat de footprint niet alleen koolstofdioxide (CO₂) meet. Ook andere schadelijke broeikasgassen, zoals methaan (CH₄) en lachgas (N₂O), worden meegenomen in de berekening. Om het broeikaseffect van verschillende bedrijfsactiviteiten eerlijk met elkaar te kunnen vergelijken, gebruikt de klimaatwetenschap daarom een universele rekeneenheid: het CO₂‑equivalent (CO₂‑eq of CO₂e).

Meer weten over hoe deze omrekening werkt? Lees onze uitleg over CO₂‑equivalent en GWP.

Hoe wordt een zakelijke CO₂‑footprint opgebouwd?

De CO₂‑footprint van een organisatie is geen losse meting, maar een optelsom van vrijwel alle bedrijfsactiviteiten: van het verwarmen van kantoren tot de inkoop van materialen en het vervoer van medewerkers. Om deze optelsom structuur te geven, hanteert het internationaal erkende Greenhouse Gas (GHG) Protocol drie scopes:

• Directe emissies (Scope 1): de uitstoot die direct onder de controle van het bedrijf valt, zoals de verbranding van aardgas in het bedrijfspand en de brandstof van leaseauto’s.

• Indirecte emissies door energie(Scope 2): de uitstoot die ontstaat bij het opwekken van de elektriciteit of warmte die het bedrijf inkoopt.

• Indirecte emissies in de keten(Scope 3): de uitstoot die plaatsvindt in de keten, waar het bedrijf geen directe invloed op heeft. Hieronder valt bijvoorbeeld de productie van ingekochte materialen, het verwerken van afval en het woon-werkverkeer van personeel.

Samen geven deze drie scopes een volledig beeld van de uitstoot van een organisatie.

Waarom is het begrijpen van je CO₂‑voetafdruk belangrijk?

Het in kaart brengen van de CO₂‑voetafdruk is vaak de eerste stap richting echte reductie. Met een goed beeld van de eigen organisatie-footprint weet je waar je grootste pieken in de uitstoot zitten. Dan kun je gericht en onderbouwd aan de slag met je uitstoot verminderen.

Overheden, opdrachtgevers, klanten en andere instanties eisen in toenemende mate dat bedrijven hun CO₂‑footprint weten. Dit geldt voor vrijwillige standaarden en certificeringen, zoals de CO₂‑Prestatieladder en SBTi, maar ook voor wettelijke eisen zoals de CSRD.

Lees stap voor stap hoe je je CO₂‑uitstoot berekent

Veelgestelde vragen over de CO₂‑footprint

Wat is het verschil tussen een corporate footprint en een product footprint?

Een corporate footprint meet de totale uitstoot van een hele organisatie over een specifiek jaar, terwijl een productfootprint (Life Cycle Assessment) de uitstoot van één product meet van grondstof tot afvalfase.

Een corporate footprint is vrij laagdrempelig op te stellen met de Milieubarometer, terwijl je voor een productfootprint gespecialiseerde LCA-software nodig hebt.

Waarom meet een CO₂‑footprint meer dan alleen CO₂?

Een CO₂‑footprint meet de uitstoot van alle relevante broeikasgassen (zoals methaan en lachgas), niet alleen CO₂, omdat deze samen verantwoordelijk zijn voor de opwarming van de aarde. Om de berekening overzichtelijk en vergelijkbaar te houden, worden de effecten van deze overige gassen omgerekend naar ‘CO₂‑equivalenten’: een universele maatstaf op basis van de Global Warming Potential van de verschillende broeikasgassen.

Wat is de betekenis van een carbon footprint in het GHG-protocol?

Het Greenhouse Gas (GHG) Protocol structureert de carbon footprint als de optelsom van directe en indirecte emissies van een organisatie, onderverdeeld in scope 1, 2 en 3. Dit internationale framework zorgt ervoor dat footprints wereldwijd op dezelfde, objectieve manier worden opgebouwd en geauditeerd.

Wat is het verschil tussen een CO₂‑footprint en een ecologische voetafdruk?

Een CO₂‑footprint meet alleen de uitstoot van broeikasgassen, omgerekend naar CO₂‑equivalenten. Een ecologische voetafdruk kijkt breder en drukt de totale druk op de aarde uit in het benodigde landoppervlak. In de praktijk vormt de CO₂‑footprint dus een onderdeel van de bredere ecologische voetafdruk.