Ecologische voetafdruk berekenen voor je bedrijf? Dit moet je weten

Veel ondernemers zoeken op ‘ecologische voetafdruk berekenen’,maar hebben in de praktijk een CO₂‑footprint nodig (voor hun jaarverslag, een aanbesteding of een duurzaamheidsrapportage). Het klinkt misschien vergelijkbaar, maar heeft een heel andere methodiek.

Een ecologische voetafdruk meet de ruimte op aarde (in hectares) die nodig is om te voorzien in consumptie en afvalverwerking. Voor bedrijven is die berekening in de praktijk bijna niet te maken. Organisaties sturen en rapporteren daarom altijd op hun CO₂‑voetafdruk. Lees stap voor stap hoe je je CO₂‑uitstoot berekent.

Wat is het verschil tussen een ecologische voetafdruk en een CO₂‑footprint?

Een ecologische voetafdruk geeft aan hoeveel (biologisch productieve) grond een persoon, bevolkingsgroep of land nodig heeft om te voorzien in hun consumptie en afvalverwerking voor een bepaald jaar. Het is nuttig als indicatie van de orde van grootte, maar geen exacte maatstaf.

Een CO₂‑voetafdruk geeft de totale broeikasgassen aan die bedrijven uitstoten, uitgedrukt (omgerekend) in CO₂‑equivalenten. Deze methodiek is internationaal gestandaardiseerd via het GHG-protocol, wordt gebruikt in vrijwel elke duurzaamheidsstandaard en -rapportage, en kan getoetst worden door derden.

Praktisch: de CO₂‑voetafdruk (van een persoon, maar ook van een bedrijf) is eigenlijk een onderdeel van de totale ecologische voetafdruk. Maar de zakelijke wereld focust eigenlijk volledig op de CO₂‑voetafdruk. Meer weten? Lees onze uitleg over wat is een CO₂‑footprint.

Wat zijn de nadelen van CO₂‑footprinting voor bedrijven?

Het belangrijkste nadeel is de zogenaamde ‘carbon tunnel vision’. Wanneer je je alleen op CO₂‑uitstoot focust, vergeet je om ook te kijken naar andere milieueffecten, denk aan uitputting van grondstoffen, fijnstof, stikstof en aantasting van de ozonlaag. Door alleen CO₂ te monitoren valt de impact van afval en groene stroom (market-based) bijna weg. Er zijn zeker manieren om milieueffecten (buiten puur het broeikaseffect) mee te nemen. Zo heeft de Milieubarometer de milieugrafiek. Daar worden externe milieueffecten omgezet in de zogeheten milieuprijs, een waarde die wordt gehangen aan de effecten van de uitstoot van schadelijke stoffen, zoals onderzocht door onderzoeksbureau CE Delft. Je krijgt in de milieugrafiek bijvoorbeeld een veel beter beeld van de invloed van je afvalstromen op het milieu.

Een ander nadeel is dat de jaarlijks wisselende CO₂‑factoren het lastig maken om te monitoren. Daarom is het ook goed om in de Milieubarometer te kijken naar de energiegrafiek, afvalgrafiek en kengetallen.

Veelgestelde vragen over de ecologische footprint

Bestaat er één officiële ecologische voetafdrukcalculator voor organisaties?

Nee, er bestaat geen internationaal gecertificeerde standaardcalculator om je bedrijfsvoering uit te drukken in biologisch productieve hectares (ecologische voetafdruk). Voor de zakelijke markt wordt er eigenlijk geen gebruikgemaakt van de ecologische voetafdruk, maar juist van de CO₂‑voetafdruk. De CO₂‑footprint (gemeten in tonnen CO₂‑equivalent) ligt aan de basis van vrijwel elke duurzaamheidsstandaard, -eis, -wetgeving of -verslag.

Wat heeft Earth Overshoot Day te maken met de voetafdruk?

Earth Overshoot Day is de dag in het jaar waarop de mensheid wereldwijd meer (biologische) grondstoffen heeft gebruikt dan de aarde binnen datzelfde jaar kan herstellen of regenereren. Dit wordt berekend met behulp van de ecologische voetafdruk. Eigenlijk zegt de datum van Earth Overshoot Day: als je alle consumptie van de mensheid bij elkaar optelt, en omrekent in biologisch productieve grond- en wateroppervlakte die nodig is voor die consumptie (inclusief het absorberen van de uitgestoten CO₂), op welk punt van het jaar hebben we deze oppervlakte dan volledig verbruikt?

Waarom vragen opdrachtgevers om een CO₂‑voetafdruk en niet om een ecologische footprint?

Opdrachtgevers vragen om een CO₂‑voetafdruk omdat deze kwantificeerbaar is in kilo’s broeikasgas (uitgedrukt in CO₂‑equivalenten) en direct aansluit op klimaatdoelen en aanbestedingseisen zoals de CO₂‑Prestatieladder. Een ecologische footprint is vooral indicatief, en is te abstract voor zakelijke doeleinden. Het is lastig om alle bedrijfsactiviteiten mee te nemen in een ecologische footprintberekening, omdat de afbakening vooral is bedoeld voor individuele ‘consumenten’ (of een optelling daarvan). Vandaar dat de focus in de zakelijke sector op CO₂‑equivalenten ligt.