Nieuw: Afval in CO₂‑footprint Milieubarometer
De CO₂‑footprint in de Milieubarometer is uitgebreid met het thema afval. Alle afvalstromen hebben een CO₂‑factor gekregen. In de CO₂‑grafieken en CO₂‑footprints wordt nu voor iedere gebruiker automatisch de CO₂uitstoot van afval uitgerekend, in termen van het GHG protocol: Scope 3 categorie 5.
Afval in je CO₂‑footprint
In de Milieubarometer zijn sinds 31 maart 2026 generieke CO₂‑emissiefactoren voor afval opgenomen. Aanleiding is de publicatie van landelijke CO₂factoren voor afval op CO₂‑emissiefactoren.nl(). Hierdoor is de CO₂‑uitstoot van afval nu zichtbaar in de Milieubarometer, in grafieken en footprints. In de GHG footprint is daarmee ‘Afval van bedrijfsactiviteiten’ (Scope 3 – categorie 5) ingevuld. Meer over scope 1-2-3.
De CO₂‑uitstoot van afval blijkt klein, vaak niet meer dan 1-2 % van de footprint van bedrijven. Dat komt doordat de CO₂‑uitstoot van materiaalgebruik vooral meetelt via de inkoop (Scope 1 – categorie 1) en omdat een CO₂‑footprint maar een deel van de milieu-impact is. Om de impact van het afdanken van materialen te analyseren is de CO₂‑emissie van afval geen geschikte indicator. In de Milieubarometer komt de milieu-impact van afval beter tot uitdrukking in de milieugrafiek waarin afval op basis van milieukosten wordt meegenomen. Het voorbeeld van het voedingsbedrijf hieronder laat zien hoe groot het verschil is tussen het aandeel van afval in de CO₂‑grafiek en in de milieugrafiek.
Tips rond de CO₂‑uitstoot van afval
- Gebruik de CO₂‑uitstoot van afval niet als indicator voor een circulaire bedrijfsvoering / het omgaan met grondstoffen. In de Milieubarometer kun je in plaats daarvan de impact van afval volgen via de Milieugrafiek, de Afvalgewichtsgrafiek en diverse kengetallen om de afvalberg te monitoren.
- Levert je afvalinzamelaar specifieke CO₂‑factoren die afwijken van CO₂‑emissiefactoren.nl dan kun je die gebruiken. Let dan wel op dat ze goed zijn afgebakend en geschikt zijn voor een GHG footprint (zie toelichting hieronder).
- Je kunt ervoor kiezen om afval als ‘niet-materieel’ te zien en niet in je CO₂‑footprint meenemen. In de Milieubarometer kun je dat doen door de CO₂‑factoren van afval op nul te zetten.
CO₂‑factoren voor afval
Op CO₂‑emissiefactoren.nl zijn sinds maart 2026 voor een dertigtal afvalverwerkingsroutes CO₂‑factoren beschikbaar. Het zijn generieke factoren voor gemiddelde afvalverwerkingsroutes in Nederland. Alle afvalstromen in de Milieubarometer hebben we gekoppeld aan een van de beschikbare afvalroutes, zie de verantwoording onderaan deze pagina.
Er circuleren veel CO₂‑emissiefactoren voor afval, maar die zijn niet allemaal geschikt voor een CO₂‑footprint conform het GHG. Het GHG protocol schrijft voor dat je als CO₂‑emissie van afval moet meenemen:
1. afvaltransport naar de eerste plek waar het afval verzameld wordt.
2. afvalbewerking (sorteren/versnipperen/wassen) voordat het verder wordt getransporteerd of verwerkt.
3. verbranding – als de AVI (Afvalverbrandingsinstallatie) geen energieterugwinning heeft. Omdat Nederlandse afvalverbrandingsinstallaties standaard zijn voorzien van energieterugwinning telt de CO₂‑uitstoot van de verbranding in NL niet mee voor de CO₂‑factor van afval.
CO₂‑factoren waarin de CO₂‑uitstoot van verbranding, recycling en andere stappen in de verwerkingsketen zijn meegenomen zijn wel interessant om afvalverwerkingsroutes en levenscyclussen te vergelijken, maar voldoen niet aan de afbakening in het GHG Protocol.
CO₂‑factoren in de Milieubarometer
De Milieubarometer gebruikt voor afval de GHG CO₂‑factoren zoals gepubliceerd op CO₂‑emissiefactoren.nl. De Milieubarometer heeft veel meer afvalstromen dan de afvalverwerkingsroutes op CO₂‑emissiefactoren.nl. Voor alle afvalstromen hebben we een afvalroute gekozen waarvan we denken dat die meest vergelijkbaar is wat betreft transport en bewerking. Hieronder verantwoorden we deze keuze aan de hand van de factoren.
- Restafval – 38 kg CO₂/ton afval
- Restafval (wordt deels nagescheiden, gekozen voor factor zonder nascheiding)
- Hout-C
- Uitgeharde harsresten
- Categorie 1 vleesafval
- Restafval (met nascheiding) – 48 kg CO₂/ton afval
- Grof vuil
- Biogeen afval (naar vergisting of compostering) – 7 kg CO₂/ton afval
- GFT, Swill
- Vleesafval
- Mest, uitwerpselen, urine
- Overig organisch afval
- Koffiedrab*
- Frituurvet*
- Groenafval (naar bioenergiecentrale) – 38 kg CO₂/ton afval
- Groenafval (wordt deels gecomposteerd – gekozen voor deze route)
- Papier en karton – 7 kg CO₂/ton afval
- Alle afvalstromen met papier en karton
- Hout – 7 kg CO₂/ton afval
- A- en B-hout
- Houtmot
- Puin – 8 kg CO₂/ton afval
- Alle afvalstromen in de categorie Puin
- Asfalt teervrij
- Bouw- en Sloopafval (met nascheiding) – 16 kg CO₂/ton afval
- Bouw- en Sloopafval
- Dakafval*
- Glas – 26 kg CO₂/ton afval
- Glas
- Kunststoffen – 51 kg CO₂/ton afval
- Alle soorten kunststof (mono en mixstromen)
- Steen- en glaswol
- Alle soorten rubber (banden)*
- Verpakkingsmaterialen met kunststof (PD, drankpakken, bekertjes, tonercartridges)
- Textiel*, matrassen*, tapijtresten*
- Incontinentiemateriaal*
- Metalen – 32 kg CO₂/ton afval
- Alle soorten metaal(mix)
- Alle soorten elektrische apparaten (Wit- en Bruingoed en elektronica)
- Niet verontreinigd straalgrit
- Gevaarlijk afval – 38 kg CO₂/ton afval
- Alle stromen gevaarlijk afval
- Geen CO₂‑factor voor verpakkingsmaterialen die hergebruikt worden
- Pallets en Kratten
- IBC containers, Kunststofvaten, Metalen vaten, Jerrycans
- Met name voor de afvalstromen met een * zijn geen goed vergelijkbare afvalverwerkingsroutes beschikbaar. We hebben deze toegewezen op basis van vergelijkbare grondstof en/of dichtheid van het afval. Het betreffen bijna allemaal stromen die (deels) gerecycled worden.